ایل قلخانی: پیشینه، زبان و جایگاه در تاریخ
ایل قلخانی یکی از ایلهای کرد ایران و شاخهای از ایل کلهر است. این ایل در ابتدا در ایوان غرب سکونت داشت اما در گذشته به مناطق گوران و دیگر نواحی استان کرمانشاه مهاجرت کرده و در آنجا مستقر شد.
واژهی "قلخانی" به معنای سپر است، زیرا افراد این ایل در جنگها، بهویژه در زمان نادرشاه افشار، مهارت ویژهای در استفاده از سپر داشتند. در آن دوره، دو برادر از این ایل به نامهای علی قلخان و ولی قلخان به شهرت رسیدند.
بر اثر این کوچ، زبان مردمان این ایل تحت تأثیر گویش گورانی قرار گرفت و به تدریج گویش کلهری جای خود را به گورانی داد. امروزه بیشتر قلخانیها ساکن ایران هستند و آیین یارسان را پیروی میکنند. این ایل شامل تیرههای بزرگی است و بسیاری از رهبران مذهبی یارسان از میان آنان برخاستهاند. از این رو، گاه به پیروان یارسان نیز "قلخانی" گفته میشود.
افراد دلیر این طایفه در کوههای مجاور سکونت دارند و همواره در برابر حملات عثمانیها آماده بودهاند. چریکف، سرهنگ روسی، در گزارشهای خود مینویسد:
"در صحرای زهاب و صفحات بشیوه، چادرنشینهای طایفه گوران فراوان بودند. بسیاری از آنان از قلعه زنجیر به این نواحی نقل مکان کرده و زمستانها را در آنجا سپری میکنند. خان گوران نیز در کوراک سکونت دارد و زهاب را در اجارهی خود نگه داشته است."
ایل گوران از دیرباز دارای سابقهی تاریخی برجستهای بوده است. در گذشته، جمعیت این ایل بسیار بیشتر از امروز بوده و همواره توانایی تشکیل یک فوج سرباز را داشته است. این ایل شخصیتهای برجسته و صاحبنامی را در تاریخ به خود دیده که از جملهی آنان استاد فقید سعید، غلامرضا رشید یاسمی را میتوان نام برد.
مناطق سکونت مردم این ایل در استان کرمانشاه، در گسترهای وسیع از مرز ایران و عراق تا اطراف همدان ادامه دارد. رؤسای ایل گوران چهار مقر حکومتی داشتهاند:
* کرمانشاه
* گهواره
* قلعه زنجیر قلخانی
* قلعه نوشیروان
اگر درباره اطلاعات موجود در این سایت سؤالات یا نظراتی دارید، لطفاً با ما تماس بگیرید. منتظر شنیدن
Contact Us
If you have any questions or comments about the information on this site, please contact us. We look forward to hearing from you.